Mọi chuyện bắt đầu từ một người bạn. Anh ấy là một tín đồ bóng đá đồng thời là một chuyên gia công nghệ. Một ngày nọ, anh ấy thốt lên: "Đủ rồi. Hãy viết về sự siêu thực đến nực cười của VAR đi". Câu nói đó khiến tôi phải suy nghĩ. Công nghệ không bao giờ là câu hỏi, nó luôn luôn là một phần của câu trả lời. Thiếu đi khoa học và đổi mới, thế giới không thể tiến bộ. Cuộc tranh luận không nằm ở công cụ mà nằm ở cách chúng ta sử dụng nó.
Bóng đá có VAR, một cách khách quan là một bóng đá công bằng hơn. Nó đã sửa chữa những lỗi việt vị tính bằng milimet, những quả phạt đền "vô hình" hay những hành vi hung hãn lọt lưới trọng tài chính. Nó giảm thiểu những sai lầm thô thiển. Tuy nhiên, VAR đang hỗ trợ các "vị vua áo đen" ít hơn mức cần thiết, và do đó nó luôn sống trong sự nghi kỵ. Đừng vội khai tử công cụ này. Chỉ trong một thời gian ngắn, nó đã mang lại sự công bằng nhiều hơn hàng thập kỷ tranh cãi bất tận trước đây.
Làm trọng tài là một cái nghề cực khó. Hai mươi hai cầu thủ luôn tìm cách đánh lừa bạn. Hàng ngàn người gào thét sát bên tai. Và bạn chỉ có vài phần mười giây để quyết định. Hệ sinh thái đã thay đổi. Trọng tài chính giờ đây sống phụ thuộc vào chiếc tai nghe... còn các trọng tài biên đã chuyển từ những "nhân vật chính đầy bi kịch" thành những "diễn viên phụ mờ nhạt". Họ không còn phất cờ ngay lập tức. Họ chờ đợi. Họ để trận đấu tiếp diễn, để rồi sau đó mới dừng lại. Bàn thắng giờ đây được ăn mừng với một con mắt liếc về phía màn hình. Cầu thủ ghi bàn ngập ngừng trước khi ôm chầm lấy đồng đội. Trọng tài biên không còn hành động theo bản năng mà theo hiệu lệnh được báo muộn. Bóng đá, vốn là bản năng và sự bùng nổ đôi khi đã trở thành một thủ tục hành chính chờ đợi rườm rà.
Tuy nhiên, điều tồi tệ nhất không xảy ra trên thảm cỏ. Nó xảy ra trong phòng VOR. Với những màn hình, những góc quay chậm, tính năng thu phóng sắc nét. Ở đó, người ta không phải chạy với nhịp tim 200 lần/phút. Họ ngồi thoải mái trên ghế, không chịu áp lực vật lý. Vậy mà vòng này qua vòng khác chúng ta vẫn phải chứng kiến những quyết định khó hiểu. Không can thiệp khi cần, hoặc can thiệp sai lầm. Các tiêu chí thay đổi chỉ trong vài ngày. Thật siêu thực. Thật khó tin. Những quyết định ngớ ngẩn vẫn được đưa ra với những lý lẽ thô kệch. Điều không thể hiểu nổi không phải là sai lầm của con người mà là sự thiếu nhất quán.
Một cú giẫm chân là phạm lỗi ở trận này nhưng lại không bị phạt ở trận kia. Một pha chạm tay bị thổi phạt vào thứ Bảy nhưng lại bị bỏ qua vào Chủ nhật. Một pha giả vờ ngã lộ liễu khi xem chậm nhưng vẫn được lờ đi. Vấn đề không phải là công nghệ: đó là tiêu chí. Hay đúng hơn là sự thiếu vắng tiêu chí. Tiêu chí cần sự đào tạo, chuyên môn hóa và trách nhiệm. Nếu cần tạo ra một đội ngũ trọng tài VAR chuyên biệt, hãy làm ngay. Nếu các trọng tài cũ không thích nghi được với ngôn ngữ hình ảnh, hãy tìm những hồ sơ khác. Ngày nay, VAR - hay đúng hơn là những người vận hành nó - đang làm tổn thương bóng đá.
Bóng đá sẽ tốt hơn nếu có VAR. Sạch hơn. Chính xác hơn. Nhưng nó không được phép tạo ra cảm giác ngược lại chỉ vì sự quản lý yếu kém. Công cụ này đòi hỏi sự xuất sắc. Bởi vì khi công nghệ hứa hẹn một sự công bằng tuyệt đối, thì sai lầm sẽ gây đau đớn gấp đôi.
Và nhân tiện, hãy tận dụng phòng VOR một cách thực thụ đi. Hãy kiểm soát thời gian bóng lăn một cách nghiêm ngặt. Hãy truy quét những hành vi câu giờ với sự chính xác như cách họ kẻ những đường việt vị milimet. Ngày nay, thứ lỗi thời nhất trong bóng đá không phải là luật việt vị: đó là chiếc đồng hồ vẫn chạy trong khi buổi diễn đang dần tan biến.
Thách thức ở đây không phải là công nghệ, đó là vấn đề con người, Albert ạ.
Enric Jové
or post as a guest
Be the first to comment.
